Bersedia bagi Menghadapi Krisis Tenaga yang Berpanjangan

Kekurangan bekalan minyak adalah isu global, dan Malaysia tidak boleh terus mengekalkan subsidi RON95 dan dieselnya selama-lamanya. Dilaporkan bahawa pada awal Mac 2026 kerajaan telah membelanjakan RM3.2 bilion sebulan bagi subsidi tersebut, tetapi menjelang April 2026 ia telah meningkat kepada lebih RM6 bilion sebulan. Malah pada RM3.2 bilion sebulan, subsidi itu akan menyebabkan kerajaan menanggung kos hampir RM40 bilion setahun, dengan mengandaikan harga minyak tidak meningkat lagi. Jumlah ini adalah kira-kira 9% daripada belanjawan negara untuk 2026. Beban subsidi akhirnya dikongsi oleh semua rakyat Malaysia.

Adalah dianggarkan kumpulan T20 menggunakan kira-kira 30% daripada jumlah subsidi RON95. Penggunaan yang lebih tinggi adalah disebabkan oleh fakta bahawa mereka yang berada dalam T20 lebih berkemungkinan memiliki berbilang kenderaan, memandu kenderaan yang lebih besar dan melakukan perjalanan dengan lebih kerap. Oleh itu, pengurangan atau penghapusan subsidi RON95 untuk T20 nampaknya tidak dapat dielakkan atas alasan ini. Sementara itu, kerajaan juga harus mempertimbangkan untuk menghapuskan akses kepada subsidi RON95 bagi mat rempit dan melarang penganjuran konvoi bermotor semasa krisis tenaga sekarang.

Ramai rakyat Malaysia tidak menyedari bahawa subsidi RON95 dan diesel adalah bertujuan untuk menampan ekonomi selama mungkin, yang pada mulanya dengan harapan konflik akan berakhir dengan cepat. Walau bagaimanapun, peperangan ini telah menyebabkan Selat Hormuz tersekat, mengganggu sebahagian besar daripada kira-kira 20% bekalan minyak global yang melaluinya. Terdapat juga penutupan sementara dalam pengeluaran kerana medan minyak dan kilang penapisan di negara-negara Teluk telah rosak, dipindahkan, atau terpaksa menangguhkan operasi.

Pada masa ini, tidak terdapat petunjuk bilakah konflik ini akan berakhir dan, jika keadaan bertambah buruk, harga minyak boleh mencecah USD150 setong atau lebih. Ketua Agensi Tenaga Antarabangsa (IEA) dilaporkan menyifatkan situasi yang disebabkan oleh perang ini  sebagai “cabaran keselamatan tenaga global yang paling besar dalam sejarah”.

Persatuan Pengguna Pulau Pinang (CAP) menggesa rakyat Malaysia untuk menjimatkan tenaga sebanyak mungkin kerana harga minyak dijangka terus meningkat pada bulan Jun. Ini boleh menyebabkan kos petrol dan diesel yang lebih tinggi, penghantaran yang lebih mahal dan peningkatan kos penjanaan elektrik. Kumpulan B40 dan M40 mungkin paling terjejas.

Kebanyakan orang terlalu menumpukan pada harga bahan api dan mengabaikan fakta bahawa petroleum digunakan dalam pembuatan baja, tekstil, farmaseutikal dan produk perubatan, bahan kimia dan industri, bahan binaan, elektronik dan banyak lagi produk lain. Petani yang bergantung kepada baja kimia akan menghadapi kesukaran tanpa baja ini.  Kos pengangkutan hasil pertanian ke pasaran juga akan menjadi terlalu tinggi.

Kilang mungkin terpaksa mengurangkan pengeluaran atas tiga sebab utama: kekurangan bahan mentah, peningkatan kos pengeluaran dan gangguan logistik. Jika keadaan sampai ke tahap itu, kilang mungkin terpaksa melaksanakan Skim Pemisahan Sukarela (VSS) atau pemberhentian pekerja. Oleh itu CAP menyeru orang ramai untuk mengurangkan perbelanjaan yang tidak perlu untuk produk dan perkhidmatan yang mahal dan mula menabung sebagai persediaan menghadapi kemungkinan kesukaran ekonomi.

Bank Dunia telah mengunjurkan bahawa harga baja boleh meningkat dengan ketara tahun ini, dengan harga urea berpotensi meningkat kira-kira 60%. Bagi pasaran baharu muncul, di mana sukar untuk memindahkan kos ini melalui harga makanan yang lebih tinggi, petani mungkin mengurangkan penggunaan baja, mengakibatkan hasil tanaman yang lebih rendah.

Krisis bahan api mendedahkan risiko sistem pertanian yang bergantung kepada input berasaskan bahan api fosil. Malaysia perlu segera beralih ke arah agroekologi, beralih daripada agrokimia, dan beralih kepada menggunakan input biologi seperti kompos, mengamalkan pengurusan kesuburan tanah bersepadu, kawalan perosak dengan kaedah agroekologi dan meningkatkan agrobiodiversiti.

Kebimbangan lain ialah penggunaan elektrik juga mungkin meningkat apabila orang ramai lebih bergantung kepada kipas dan penyaman udara, manakala pemanasan global yang diburukkan lagi oleh konflik Teluk boleh menyumbang lagi kepada peningkatan suhu. Lebih-lebih lagi, lebih daripada 30% penjanaan kuasa Malaysia bergantung kepada gas asli cecair (LNG).

Malaysia perlu mengurangkan secara drastik pergantungan kita kepada bahan api fosil bagi penjanaan tenaga dan mempercepatkan Pelan Hala Tuju Peralihan Tenaga Negara. Peralihan kepada tenaga boleh diperbaharui yang bersih, boleh diakses, mampu milik dan mampan perlu dipertingkatkan. Sokongan dasar dan pembiayaan kerajaan melalui subsidi dan insentif cukai diperlukan untuk membolehkan pengguna mampu tenaga boleh diperbaharui.

Beberapa kajian awal telah menganggarkan bahawa konflik baru-baru ini yang melibatkan Amerika Syarikat, Israel, dan Iran menjana lebih daripada lima juta tan karbon dioksida dalam dua minggu pertamanya. Perubahan iklim boleh mengganggu kitaran pertanian, mengurangkan hasil tanaman, dan menyumbang kepada kenaikan harga makanan.

Malah jika konflik Teluk berakhir tidak lama lagi, infrastruktur minyak yang rosak boleh mengambil masa bertahun-tahun untuk pulih sepenuhnya. Jika konflik berterusan selama bertahun-tahun, masalah itu mungkin tidak lagi terhad kepada inflasi tetapi boleh berlanjutan kepada kekurangan barangan dan tenaga, yang memerlukan catuan yang ketat. Untuk bersedia menghadapi kemungkinan akibat ini, pengguna harus bersedia menghadapi krisis tenaga yang boleh menjejaskan seluruh dunia.

Kerajaan sepatutnya menghebahkan rancangan luar jangkanya supaya orang ramai dapat memahami kesan yang mungkin berlaku dan membuat persediaan sewajarnya. Walau bagaimanapun, kerajaan hanya boleh melakukan setakat kemampuan yang ada untuk mengurangkan kesannya, dan individu juga mestilah mengambil langkah untuk melindungi diri mereka dari segi kewangan dan mengurangkan penggunaan yang tidak perlu.

Mohideen Abdul Kader
Presiden
Persatuan Pengguna Pulau Pinang (CAP)

Surat Kepada Pengarang, 18 Mei 2026