68 kumpulan gesa kerajaan supaya hak pelabur untuk menyaman kerajaan kekal dikeluarkan daripada perjanjian perdagangan RCEP
Enam puluh lapan pertubuhan masyarakat sivil (CSO) merentasi majoriti 15 negara anggota Perkongsian Komprehensif Ekonomi Serantau (Regional Comprehensive Economic Partnership – RCEP)* telah menandatangani surat menggesa kerajaan supaya peraturan Penyelesaian Pertikaian Pelabur-Negara (ISDS) yang kontroversi kekal dikeluarkan daripada perjanjian tersebut.
CSO Malaysia yang menyokong surat ini adalah Persatuan Pengguna Pulau Pinang (CAP), Forum Kedaulatan Makanan Malaysia (FKMM), Positive Malaysian Treatment Access & Advocacy Group (MTAAG+), Sahabat Alam Malaysia dan Third World Network.
ISDS ialah sistem yang pada asasnya tidak seimbang yang membolehkan pelabur asing menuntut pampasan berjuta-juta malah berbilion-bilion daripada kerajaan jika mereka boleh meyakinkan tribunal antarabangsa bahawa perubahan dalam undang-undang atau dasar akan mengurangkan keuntungan masa depan mereka dan/atau mereka tidak dirujuk secukupnya mengenainya, walaupun jika perubahan itu adalah demi kepentingan awam.
Terdapat kes yang bertentangan dengan undang-undang yang melindungi hak pekerja, kesihatan awam dan alam sekitar, termasuk banyak kes oleh syarikat bahan api fosil yang menentang tindakan kerajaan untuk mengurangkan pelepasan karbon yang diperlukan untuk menangani krisis iklim. Sesetengah kerajaan telah membatalkan pengaturan ISDS kerana kesannya terhadap kewangan dan kedaulatan negara mereka.
Penentangan oleh komuniti yang sangat kuat menyebabkan kerajaan bersetuju untuk mengeluarkan ISDS daripada RCEP semasa rundingan, dengan Kerajaan Malaysia pada masa itu memulakan inisiatif ini.
Walau bagaimanapun, ahli RCEP telah membuat komitmen untuk “memulakan perbincangan” mengenai ISDS dalam tempoh dua tahun selepas perjanjian berkuat kuasa. RCEP berkuat kuasa untuk semua ahli pada Jun 2023. Memandangkan perbincangan mungkin bermula tidak lama lagi, surat tersebut menggesa kerajaan RCEP untuk tidak menyemak semula sistem yang membolehkan pelabur asing menyaman negara atas dasar kepentingan awam. Kes ISDS meningkat lebih daripada dua kali ganda kepada 1,401 di seluruh dunia, dan anugerah berbilion dolar terus membebankan belanjawan awam, terutamanya di negara berpendapatan rendah.
Laporan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu telah memberi amaran bahawa ISDS adalah penghalang utama untuk menangani krisis perubahan iklim. Pertubuhan bagi Kerjasama dan Pembangunan Ekonomi (OECD) telah mengakui bahawa ISDS tidak sejajar dengan peralihan global kepada ekonomi mampan, ekonomi rendah karbon, dan kempen pilihan.
Di tengah-tengah kegawatan ekonomi semasa yang disebabkan oleh penerapan tarif unilateral oleh pentadbiran Trump Amerika Syarikat, kerajaan RCEP tidak seharusnya menambah risiko tambahan kemungkinan kes ISDS. Memandangkan bukti yang begitu banyak terhadap ISDS, dan ancaman terhadap dasar kepentingan awam Malaysia, kami menggesa kerajaan Malaysia untuk ISDS kekal keluar daripada RCEP
Mohideen Abdul Kader
Presiden
Persatuan Pengguna Pulau Pinang (CAP)
Kenyataan Akhbar, 8 Julai 2025
Lihat surat sepenuhnya yang dilampirkan:
https://consumer.org.my/wp-content/uploads/2025/07/250702-RCEP-Keep-ISDS-out_letter-with-endorsements.pdf
* Negara anggota RCEP ialah: Brunei, Kemboja, Indonesia, Laos, Malaysia, Myanmar, Filipina, Singapura, Thailand, Vietnam, Australia, China, Jepun, Korea dan New Zealand.