Pendekatan Pragmatik untuk Subsidi Bahan Api dan Daya Tahan Ekonomi Diperlukan di Tengah-tengah Ketidakpastian Minyak Global

Lai Cheng Mac 26, 2026 0 Comments

Memandangkan situasi geopolitik semasa di rantau Teluk, Persatuan Pengguna Pulau Pinang (CAP) menggesa kerajaan dan orang ramai untuk mengambil pendekatan pragmatik memandangkan amat sukar untuk menentukan berapa lamakah konflik itu akan berlarutan dan akibat daripadanya.

Subsidi bahan api Malaysia yang luas adalah mahal dan tidak cekap kerana ia berpotensi memberi manfaat kepada kumpulan berpendapatan tinggi dan bocor kepada penyeludup yang memanfaatkan kekurangan minyak global dan perbezaan harga yang besar di negara jiran Malaysia.

Walaupun kerajaan mengekalkan harga subsidi petrol RON95 pada RM1.99 seliter sejak program subsidi petrol BUDI MADANI diperkenalkan pada 30 September 2025, rakyat Malaysia harus sedar bahawa harga petrol tanpa subsidi terus berubah-ubah mengikut keadaan pasaran global dan harga minyak global.

Harga runcit RON95 ialah RM3.27 seliter dengan kerajaan memberi subsidi RM1.28 bagi setiap liter RON95 apabila dijual pada kadar subsidi RM1.99. Justeru, kerajaan terpaksa memberi subsidi kepada pemilik kereta sebanyak RM23.04 setiap kali pemilik kereta mengisi separuh daripada tangki 36 liter! Ini tidak termasuk kereta dengan kapasiti tangki yang lebih besar.

Jelas sekali pendekatan ini tidak mampan dalam masa ketidaktentuan dan apa sahaja penjimatan yang dibuat kerajaan boleh disalurkan untuk memerangi inflasi yang akan berlaku jika perang di Iran berterusan. Sebabnya, jika perang pergeseran ini berterusan dan laluan kapal tangki minyak melalui Selat Hormuz yang sempit terus terganggu, ia akan menyebabkan kesan yang lebih besar kepada ekonomi global.

Sebahagian besar ekonomi global menggunakan minyak, sekali gus menjejaskan sektor logistik, pengangkutan awam dan swasta, industri pembuatan, pertanian (seperti pengeluaran baja), Gas Asli Cecair (LNG) yang digunakan sebagai bahan api untuk memasak dan penjanaan elektrik.

Kami mencadangkan agar Malaysia menetapkan subsidi RON95 dan diesel daripada menetapkan harga subsidi tanpa mengira harga runcit. Menurut laporan, subsidi bulanan RON95 dan diesel telah meningkat daripada RM700 juta kepada RM3.2 bilion dalam tempoh  seminggu sejak konflik bermula. Subsidi, walaupun dengan niat terbaik, tidak dapat dikekalkan dengan cara ini.

Oleh itu, rakyat Malaysia perlu membantu diri mereka sendiri dengan melaporkan sebarang aktiviti penyeludupan dan mempertimbangkan untuk menangguhkan perjalanan yang tidak penting. Mengambil pengangkutan awam adalah paling digalakkan dan jika pemanduan tidak dapat dielakkan, berkongsi kenderaan dan perancangan perjalanan yang teliti boleh membantu mengurangkan penggunaan bahan api dengan membenarkan beberapa urusan diselesaikan dalam satu perjalanan.

Kesan gangguan bekalan minyak global mungkin kekal terkawal jika konflik berlarutan hanya beberapa bulan. Walau bagaimanapun, jika ia berterusan untuk tempoh yang lebih lama, akibatnya boleh menjadi lebih teruk dan boleh mencetuskan kesukaran ekonomi yang lebih meluas, termasuk:

  • Inflasi yang meningkat disebabkan oleh harga bahan api dan makanan yang lebih tinggi, serta peningkatan kos perkapalan dan insurans untuk pengangkutan melalui kawasan yang terdedah kepada konflik.
  • Gangguan rantaian bekalan makanan apabila hasil tuaian tidak dapat dieksport dengan segera atau apabila penghantaran ditangguhkan, yang membawa kepada kerosakan dan kekurangan. Pengeluaran baja kimia seperti urea dan ammonium nitrat yang ladang sangat bergantung kepadanya dihasilkan daripada petroleum.
  • Kekurangan bahan api, termasuk gas asli cecair (LNG), menjejaskan pengangkutan dan penjanaan elektrik di mana loji jana kuasa gas digunakan. Apabila terdapat kekurangan LNG, ia boleh menyebabkan kenaikan harga dalam bil elektrik dan harga makanan jika mereka bergantung kepada LNG dalam penyediaannya. Kos elektrik mungkin meningkat kerana kenaikan harga minyak dan konflik itu menyumbang kepada pemanasan global dan pencemaran alam sekitar yang dunia cuba elakkan.
  • Kelembapan atau penutupan industri dalam sektor yang banyak bergantung kepada minyak atau gas, berpotensi membawa kepada pemberhentian dan kehilangan pekerjaan. Dandang industri yang menggunakan bahan api minyak atau diesel akan terjejas dan peningkatan kos pengeluaran dan seterusnya kos logistik akan ditanggung oleh pengguna.
  • Rakyat Malaysia yang memilih pengangkutan awam boleh membantu mengurangkan jumlah lalu lintas di jalan raya, justeru mengurangkan penggunaan bahan api, serta membantu dalam mengurangkan gas rumah hijau yang menyumbang kepada pemanasan global yang lebih kerap dirasakan sebagai gelombang haba seperti yang dialami sekarang. Syarikat boleh membantu dengan mengguna pakai‘kerja dari rumah’bagi pekerja yang kurang kritikal untuk mengurangkan penggunaan bahan api.
  • Kerajaan boleh membantu dengan melibatkan pasar dan kedai makanan untuk menyalurkan sisa makanan bagi pengkomposan pukal, yang kemudiannya boleh dijual kepada petani pada kos minimum sebagai baja seterusnya mengurangkan sisa makanan yang berakhir di tapak pelupusan, dan menggalakkan pertanian organik.

Memandangkan risiko ini, rakyat Malaysia perlu mengamalkan semangat kesederhanaan dan berdaya tahan. Isi rumah boleh mengukuhkan kedudukan kewangan mereka dengan mengurangkan perbelanjaan yang tidak perlu, menjimatkan tenaga dan menyokong usaha untuk meningkatkan keterjaminan makanan negara. Walaupun peristiwa global berada di luar kawalan kita, penggunaan yang bertanggungjawab dan perancangan yang berhemat boleh membantu melindungi negara daripada kejutan ekonomi yang mungkin timbul daripada ketidakstabilan geopolitik yang berpanjangan.

 

 

Mohideen Abdul Kader
Presiden
Persatuan Pengguna Pulau Pinang (CAP)

Surat Kepada Pengarang, 26 Mac 2026