Rampasan e-sisa secara besar-besaran di Malaysia berikutan maklumat daripada Kumpulan Pemerhati Sisa Global

Siaran Akhbar Basel Action Network

Seattle, Kuala Lumpur. 26 Jun 2024. Selepas menerima maklumat terperinci daripada Basel Action Network (BAN) yang berpangkalan di Seattle, kumpulan pemerhati global yang berusaha untuk mencegah pembuangan sisa toksik oleh negara perindustrian kaya ke negara membangun, kerajaan Malaysia mengumumkan bahawa mereka menahan 301 daripada 453 kontena antara mod yang dikenal pasti oleh BAN. Daripada jumlah itu, 106 didapati mengandungi sisa elektronik haram (e-sisa). Dalam sidang media di Klang, Malaysia, Menteri Alam Sekitar, Nik Nazmi Nik Ahmad menyatakan penghargaan atas kerjasama BAN dan menyatakan bahawa 200 kontena lagi masih perlu dibuka dan diperiksa.

BAN amat aktif dalam isu pemerdagangan e-sisa sejak 2002 apabila mereka pertama kali  mendedahkan kewujudan laluan eksport besar-besaran dari Amerika Utara, Eropah, dan Jepun ke Guiyu, China, di mana komputer, pencetak dan skrin dihancurkan, dibakar, disiram dengan asid, dan dileburkan dalam operasi yang sangat mencemarkan. Sejak itu, BAN membawa perhatian global kepada krisis e-sisa dan bekerjasama dalam Konvensyen Basel Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu yang mewajibkan negara untuk mengawal ketat perdagangan sisa berbahaya atau bermasalah seperti e-sisa. BAN memainkan peranan penting dalam memastikan tanah besar China, dan kemudiannya Hong Kong, melarang import e-sisa.

“Kami mengalu-alukan peluang untuk membantu kerajaan Malaysia dengan perisikan penguatkuasaan yang berkualiti tinggi supaya mereka boleh menjalankan tugas mereka untuk menahan penghantaran ini dan menangkap mana-mana rakan sejenayah, termasuk pengarah syarikat dan pegawai yang terlibat di pihak mereka,” kata Jim Puckett, Pengarah Eksekutif BAN. “Kami juga akan melakukan semua yang kami mampu untuk memastikan bahawa kerajaan Amerika Syarikat (AS) mengambil semula kontena-kontena ini, dan pengeksport dipertanggungjawabkan.”

Tugas untuk mendakwa pengeksport AS adalah penting, tetapi sukar kerana AS adalah salah satu daripada beberapa negara di dunia yang tidak meratifikasi Konvensyen Basel. Di bawah Konvensyen ini, pemerdagangan haram e-sisa berbahaya dianggap sebagai perbuatan jenayah.

Namun begitu, BAN telah dapat mencari keadilan dengan bekerjasama dengan Jabatan Kehakiman AS untuk mengenakan bayaran kepada pengitar semula AS yang memperdagangkan e-sisa dengan penipuan dan jenayah lain. BAN juga mewujudkan pensijilan industri yang dikenali sebagai e-Stewards untuk mempromosikan kitar semula beretika di AS yang telah bersetuju untuk beroperasi seolah-olah AS telah meratifikasi Konvensyen Basel. BAN menggesa semua pengguna dan perniagaan Amerika Syarikat untuk menggunakan hanya syarikat yang diperakui e-Stewards untuk memproses e-sisa dan dengan itu memastikan bahawa komputer dan telefon lama mereka tidak akan dibuang di negara membangun.

BAN menggunakan penjejak GPS dan teknik lain untuk mengesan aliran e-sisa di seluruh dunia. Mereka juga bekerjasama rapat dengan NGO nasional di negara sasaran untuk menjalankan siasatan di lapangan terhadap pengimport dan pemprosesan haram. Dalam kes ini, selain kerajaan, mereka juga memaklumkan rakan kongsi lama BAN iaitu Sahabat Alam Malaysia (SAM).

“Malaysia semakin menjadi tempat pembuangan sisa plastik dan sisa elektronik dari negara kaya seperti Amerika Syarikat,” kata Mageswari Sangaralingam, Setiausaha Kehormat, Sahabat Alam Malaysia. “Kami memuji agensi penguatkuasaan Malaysia kerana bekerjasama dengan NGO di peringkat nasional dan antarabangsa untuk menamatkan pemerdagangan sisa, dan menggesa mereka supaya lebih berwaspada terhadap kemungkinan berlakunya rasuah. Kontena itu bukan sahaja perlu dihantar balik tetapi semua syarikat dan individu yang memperdagangkan atau membolehkan e-sisa dan sisa plastik haram ini mestilah dipertanggungjawabkan.”

Menurut BAN, perdagangan global dalam sisa berbahaya yang terus membahayakan pekerja, komuniti dan alam sekitar di negara membangun, sementara membenarkan Utara Global mengelak kos, adalah satu penghinaan terhadap keadilan alam sekitar dan ekonomi sirkular yang beretika. Individu, perniagaan dan kerajaan mestilah berwaspada terhadap pelaku yang tidak bertanggungjawab dalam rantaian pelupusan sisa dan memastikan sisa diurus secara beretika dan yang paling penting, diminimumkan.

Carta peringatan yang dihantar oleh BAN kepada Pegawai Kastam dan Alam Sekitar Malaysia:

Mengenai Basel Action Network

Ditubuhkan pada tahun 1997, Basel Action Network (BAN) ialah pertubuhan amal 501(c)3 di Amerika Syarikat, berpangkalan di Seattle, WA. BAN ialah satu-satunya pertubuhan di dunia yang menumpukan kepada menghadapi keadilan alam sekitar global dan ketidakcekapan ekonomi perdagangan toksik dan kesannya yang dahsyat. Hari ini, BAN berfungsi sebagai pusat penjelasan maklumat mengenai subjek perdagangan sisa bagi wartawan, ahli akademik dan orang awam. Melalui penyiasatannya, BAN membongkar tragedi pembuangan sisa elektronik berbahaya di negara membangun. Untuk maklumat lanjut, lihat www.BAN.org.