ZULKIFLI YUSOF: Pejuang Alam dan Keadilan Sosial Sepanjang Hayat – Kisah Tabah, Harapan & Kemanusiaan
Dedikasi Sepanjang Hayat untuk Alam
Zulkifli Yusof, 68 tahun, telah berkhidmat sebagai pegawai luar bandar di Persatuan Pengguna Pulau Pinang (CAP) selama 46 tahun dari 1979. Pengalaman beliau menunjukkan bagaimana projek pembangunan berskala besar sering mengganggu masyarakat serta mengakibatkan kemerosotan alam sekitar.
Sebagai contohnya, pada masa dahulu sungai membantu untuk meningkat sumber pendapatan dan menyara seluruh masyarakat tetapi kini menjadi simbol kerosakan ekosistem dan kehidupan manusia akibat pertumbuhan perindustrian. Zulkifli telah menyokong pelbagai usaha yang menegakkan keadilan, melindungi sumber pendapatan, dan menjaga maruah manusia.
“Saya berasal dari Kedah. Keluarga saya merupakan keluarga petani tradisional. Walaupun saya dibesarkan dalam sektor pertanian, terutamanya di kawasan ladang, saya juga mempunyai pengalaman dalam sektor lain,” kata Zulkifli.
Penglibatan Awal dalam Isu Sosial
Semasa zaman pelajar Zulkifli aktif terlibat dalam isu-isu sosial melalui gerakan pelajar di Universiti Sains Malaysia (USM) dan Universiti Malaya. Rumah keluarganya juga berfungsi sebagai pusat penyelidikan tidak rasmi serta tempat pelajar berkumpul untuk mengkaji isu sosial dan perjuangan yang dihadapi oleh penduduk luar bandar. Pengalaman ini mendedahkannya kepada masalah masyarakat iaitu memberinya pemahaman awal tentang cabaran sosial di Malaysia.
Tambahan pula, Zulkifli bekerja sebagai pembantu penyelidik di Jabatan Pertanian, dan Pusat Penyelidikan Dasar, USM. Beliau memahami nilai dokumentasi dan pengetahuan kolektif hasil daripada pengalaman ini. Peluang-peluang ini membolehkannya menggabungkan pengalaman hidupnya yang telah membentuk budak kampung sebagai budak dengan pandangan akademik yang diperolehnya daripada pelajar dan pensyarah.
Beliau kemudian menyampaikan pengetahuan dan pengalaman ini kepada organisasi akar umbi. Penggabungan kebijaksanaan luar bandar dan pembelajaran akademik ini menjadi sumber kebanggaan, dan membentuk identitinya sebagai jambatan antara masyarakat dan institusi.
Advokasi dan Perjuangan Alam Sekitar
Penglibatan Zulkifli dalam CAP meletakkannya di barisan hadapan advokasi bandar dan luar bandar, menangani isu nelayan, petani, dan masyarakat kampung. Salah satu kempen awal beliau ialah menentang projek hidroelektrik di Tembeling, yang mengancam masyarakat tempatan dan Taman Negara.
Melalui mobilisasi akar umbi yang berterusan, Zulkifli dan rakan seperjuangan berjaya menggagalkan projek tersebut juga telah menjadi kemenangan awal dalam perjalanan panjangnya sebagai pejuang alam sekitar di kawasan luar bandar dan bandar seluruh negara.
Selain Tembeling, Zulkifli turut menangani krisis alam sekitar lain, termasuk pencemaran dari kilang racun di Kuala Kedah yang telah memberi kesan besar kepada masyarakat sekitar. Namun, salah satu cabaran paling serius ketika itu ialah pencemaran Sungai Juru.
Krisis di Sungai Juru
Pencemaran yang berpunca daripada sisa toksik daripada kawasan perindustrian berdekatan Sungai Juru di Seberang Perai, Pulau Pinang telah memberi kesan yang bahaya. Lebih daripada 46 nelayan dan kira-kira 300 penduduk Kuala Juru yang terjejas secara langsung, berjuang untuk terus hidup apabila sumber pendapatan dan kesihatan mereka terancam.
Kes Sungai Juru menjadi titik perubahan. Hal ini kerana, kesan berpanjangan pencemaran ini terhadap masyarakat menjejas cara hidup mereka dan kesejahteraan generasi akan datang.
Pencemaran Sungai Juru menandakan salah satu bab yang paling dikecewakan dalam aktivisme awal Zulkifli Yusof. Bencana ini bukan sahaja merampas sumber pendapatan utama nelayan tetapi juga memaksa ramai anak mereka berhenti sekolah kerana keluarga tidak mampu menanggung kos pendidikan akibat kesusahan ekonomi.
Masyarakat Kuala Juru, putus asa dan penuh dengan ketidakpastian. Zulkifli bekerja rapat dengan nelayan untuk menangani krisis ini dan berdiri bersama mereka yang menjadi mangsa. Mereka membawa isu ini ke perhatian kerajaan, bagi menuntut akauntabiliti dan tindakan segera.
Perjuangan Sungai Juru mendedahkan satu kebenaran yang kuat seperti isu alam sekitar tidak dapat dipisahkan daripada kelangsungan hidup, maruah, dan masa depan rakyat biasa.
“Apabila saya mengenang kembali, satu perkara yang saya banggakan ialah kerjasama yang diberikan oleh nelayan tempatan kepada CAP dalam usaha kami menangani isu ini. Saya sentiasa bersama mereka, pergi ke lapangan, melihat pencemaran dengan mata sendiri, dan berdiri bersama mereka untuk mencari penyelesaian.
“Sebelum pencemaran berlaku, keluarga nelayan hidup selesa. Mereka mempunyai mata pencarian, dan anak-anak dapat belajar. Tetapi setelah sungai tercemar, semuanya berubah,” kata Zulkifli.
Kerjasama dan Tindakan Bersama
Melalui advokasi berterusan, pendedahan media, dan sokongan CAP, nelayan telah berjaya sebab kerajaan memberi perhatian serius terhadap krisis ini. Hasil daripada usaha berterusan, lebih 50% pencemaran sungai berjaya dikawal. Namun, cabaran lain seperti pelupusan sisa dan kemusnahan alam sekitar masih memerlukan pemantauan berterusan.
Perjuangan Sungai Juru mengajar Zulkifli satu kebenaran penting iaitu tanpa tekanan berterusan daripada NGO dan masyarakat tempatan, kerajaan mungkin melambatkan prosesnya untuk melindungi alam sekitar dan rakyat.
Kempen ini menjadi simbol bagaimana tindakan dapat memegang pihak berkuasa bertanggungjawab, menunjukkan bahawa perlindungan alam sekitar dan keadilan sosial tidak dapat dipisahkan.
Perubahan yang Bermakna
Komitmen sepanjang hayat Zulkifli menunjukkan bahawa advokasi alam sekitar tidak dapat dipisahkan daripada keadilan sosial. Usahanya membuktikan kekuatan tindakan akar umbi, kerjasama, dan ketekunan.
Perjuangan masyarakat seperti di Kuala Juru membuktikan bahawa menjaga alam sekitar bukan sekadar memelihara alam, tetapi juga melindungi sumber pendapatan, maruah, dan masa depan rakyat biasa.
Perjalanan Zulkifli menjadi bukti bahawa seorang individu berdedikasi, bekerja bersama masyarakat, mampu mempengaruhi pihak berkuasa dan membawa perubahan yang bermakna.
(Artikel ini ditulis oleh Thanam Parthiban, peserta Program Conservocation YELL)
Artikel asal di sini: