Bandar di Kanada Memberikan Hak Undang-undang kepada Pokok dalam Langkah Alam Sekitar yang Bersejarah

Terrasse-Vaudreuil di Quebec, Kanada telah mengiktiraf pokok secara sah sebagai makhluk hidup yang mempunyai hak, bertujuan untuk mengukuhkan daya tahan iklim, perlindungan biodiversiti dan pembangunan bandar yang mampan melalui perlindungan perbandaran yang boleh dikuatkuasakan.

Sebuah majlis perbandaran kecil di barat Montreal, Kanada telah mengambil langkah yang tidak pernah berlaku sebelum ini dalam tadbir urus alam sekitar dengan mengiktiraf secara sah pokok sebagai makhluk hidup yang mempunyai hak yang wujud, mencabar tradisi undang-undang selama berabad-abad yang sebahagian besarnya menganggap flora sebagai harta dan sumber yang boleh dieksploitasi.

Perbandaran Terrasse-Vaudreuil, yang terletak kira-kira 40 batu (65 kilometer) di barat Montreal, sebulat suara menerima pakai resolusi itu pada 9 Jun, mengisytiharkan bahawa pokok mempunyai “hak untuk hidup, untuk pertumbuhan semula jadi, untuk integriti dan penjanaan semula”.

Langkah itu dibuat ketika komuniti di seluruh dunia bergelut dengan bencana berkaitan iklim yang semakin meningkat dan tekanan yang semakin meningkat untuk mengukuhkan perlindungan alam sekitar. Pegawai tempatan berkata rangka kerja baharu itu bertujuan untuk meletakkan pemeliharaan ekologi di tengah-tengah pembuatan keputusan perbandaran dan boleh menyediakan model untuk bidang kuasa lain dengan mempertimbangkan perlindungan undang-undang yang lebih kukuh bagi alam semula jadi.

Resolusi itu memerlukan semakan menyeluruh terhadap undang-undang kecil perbandaran sedia ada, menurut Datuk Bandar, Michel Bourdeau, penyokong utama inisiatif itu.

Pihak berkuasa bandar akan mula meneliti peraturan pengezonan dan pembinaan untuk memastikan ia sejajar dengan status undang-undang baharu yang diberikan kepada pokok. Di bawah rangka kerja itu, pemaju dan penduduk tidak lagi dapat mengalihkan pokok yang sihat tanpa pengawasan dan campur tangan perbandaran.

Majlis itu juga menyediakan langkah perlindungan yang ketat untuk pokok yang terjejas akibat projek pembinaan. Jika penyingkiran tidak dapat dielakkan kerana kebimbangan keselamatan, peraturan perbandaran akan memerlukan pelan penggantian yang terperinci dan boleh disahkan.

Bourdeau berkata dasar itu bukan bertujuan untuk menyekat pembangunan tetapi untuk menggalakkan pendekatan yang lebih mampan dan dirancang dengan teliti terhadap pertumbuhan bandar.

Inisiatif ini muncul daripada pengalaman masyarakat dengan bencana berkaitan iklim. Terrasse-Vaudreuil, yang menempatkan kira-kira 2,000 penduduk, telah mengalami 3 banjir besar dalam beberapa tahun kebelakangan ini, mendorong pemimpin tempatan untuk menilai semula bagaimana ekosistem semula jadi boleh membantu melindungi bandar daripada ancaman alam sekitar.

Pegawai kini melihat pokok sebagai bahagian penting dalam strategi daya tahan perbandaran.

“Ia adalah sekutu terbesar kami,” kata Bourdeau, menggambarkan pokok sebagai infrastruktur penting yang membantu mengurangkan haba bandar, menapis bahan pencemar udara yang berbahaya, mengurus sumber air dan melindungi biodiversiti tempatan.

Momentum politik di sebalik langkah itu diperkukuhkan lagi oleh kerja pembuat filem Quebec, André Desrocher, yang dokumentarinya mengenai ekosistem hutan membantu membentuk semula persepsi orang ramai dalam komuniti.

Filem itu mendedahkan penyelidikan saintifik yang menunjukkan bahawa pokok berkomunikasi melalui rangkaian akar bawah tanah yang luas. Ia juga meneroka bagaimana sistem kulat menghubungkan ekosistem hutan, membolehkan pokok matang berkongsi nutrien dengan anak pokok yang lebih muda.

Dengan menggambarkan pokok sebagai organisma yang sangat saling berkaitan dan interaktif dan bukannya sumber pasif, dokumentari itu membantu meyakinkan ramai penduduk bahawa pokok berhak mendapat perlindungan undang-undang sendiri.

Penegasan Desrocher bahawa “pokok adalah seperti manusia” menjadi hujah moral utama yang menyokong undian sebulat suara majlis.

Walaupun undang-undang itu terpakai kepada sebuah perbandaran kecil di Kanada, pemerhati berkata implikasinya melangkaui Quebec, terutamanya di negara-negara yang menghadapi penebangan hutan yang teruk dan kemerosotan alam sekitar.

Di Kenya, legasi pemenang Hadiah Keamanan Nobel, Wangari Maathai dan Green Belt Movement menawarkan persamaan yang ketara. Kempen panjang Maathai untuk melindungi kawasan seperti Hutan Karura mencerminkan kepercayaan terhadap nilai intrinsik pokok lama sebelum konsep hak undang-undang untuk alam semula jadi memasuki perbahasan undang-undang arus perdana.

Penyokong berpendapat bahawa jika percubaan Terrasse-Vaudreuil terbukti berjaya, ia boleh menawarkan pelan tindakan praktikal untuk majlis perbandaran di tempat lain, termasuk di Afrika, mencari penyelesaian kepada penggurunan bandar dan kemerosotan alam sekitar.

Dengan memberikan hak undang-undang kepada unsur alam semula jadi, peguam bela mengatakan pemuliharaan bergerak melangkaui tindakan sukarela dan menjadi kewajipan yang boleh dikuatkuasakan secara sah.

Apabila kesan iklim semakin meningkat di seluruh dunia, penyokong langkah itu berpendapat bahawa mengiktiraf hak alam semula jadi untuk wujud mungkin menjadi alat yang semakin penting dalam tindak balas manusia terhadap krisis alam sekitar.

Sumber: The Climate Watch (23 Jun 2026)