Hari Tanpa Tembakau Sedunia 2025: Membongkar Rayuan, Mendedahkan Taktik Industri mengenai Produk Merokok

Lai Cheng Mei 31, 2025 0 Comments

Pengguna perlu disedarkan mengenai ‘Dokumen Legasi’, arkib besar rekod dalaman daripada syarikat tembakau utama yang didedahkan kepada umum berikutan litigasi Amerika Syarikat (AS) pada 1990-an. Lebih 14 juta fail (lebih daripada 80 juta halaman) mendedahkan bagaimana industri memanipulasi sains, pemasaran dan dasar awam untuk melindungi keuntungannya. Dokumen tersebut disimpan di Perpustakaan Dokumen Legasi Tembakau  (LTDL) di Universiti California, San Francisco.

Pada tahun 1999, Clive Bates dan Andy Rowell menerbitkan Tobacco Explained yang sangat mudah dibaca, meringkaskan beribu-ribu dokumen ini dan mendedahkan apa yang mereka panggil “penipuan korporat yang paling sistematik sepanjang masa”.

Analisis menunjukkan pihak industri memberikan maklumat yang mengelirukan kepada orang ramai, melobi kerajaan, mengubah imejnya melalui Tanggungjawab Sosial Korporat (CSR) dan secara rutin mengancam tindakan undang-undang untuk menyekat langkah kawalan tembakau iaitu taktik yang berterusan sehingga hari ini.

Selaras dengan Hari Tanpa Tembakau Sedunia 2025, Persatuan Pengguna Pulau Pinang (CAP) menggesa kerajaan Malaysia supaya mengenakan pengharaman sepenuhnya terhadap semua produk merokok. Larangan sebahagian telah berulang kali gagal dan mudah dielakkan oleh pihak industri.

Konvensyen Rangka Kerja Kawalan Tembakau (FCTC), yang diterima pakai pada tahun 2003, merupakan perjanjian global pertama untuk menangani penggunaan tembakau. Walaupun pada mulanya ia tidak meliputi e-rokok (yang muncul pada tahun yang sama), beberapa perkara FCTC masih boleh digunakan untuk Sistem Penyampaian Nikotin Elektronik (ENDS) yang mana vape termasuk dalam kategori ini:

  • Perkara 1(d) – Takrif “hasil tembakau”
  • Perkara 8 – Perlindungan daripada perokok pasif
  • Perkara 11 – Pembungkusan dan pelabelan
  • Perkara 13 – Pengiklanan dan larangan promosi

Pada tahun 2013, British American Tobacco (BAT) mula mengeluarkan ENDS (dipasarkan sebagai Produk Generasi Seterusnya), dan Philip Morris memperkenalkan Produk Tembakau Dipanaskan (HTP). Ia banyak dipasarkan untuk menentang matlamat FCTC dan menjenamakan semula merokok sebagai boleh diterima.

ENDS dipromosikan sebagai lebih bersih, lebih bergaya dan kurang berbahaya daripada rokok. Daya tarikannya kepada belia diperkuat oleh e-cecair berperisa, reka bentuk yang anggun, dan mengurangkan kemampuan untuk dikesan. Walau bagaimanapun, kedua-dua ENDS dan HTP mempunyai fungsi yang sama: penyampaian nikotin dan mengekalkan ketagihan.

Ketua Pegawai Eksekutif Philip Morris, Jacek Olczak mendakwa bahawa pengguna perlu beralih kepada produk “kurang berbahaya” ini dan “rokok sudah ketinggalan”. Namun, kenyataan itu mengelirukan. Pada tahun 2015, Public Health England menganggarkan ENDS sebagai “95% kurang berbahaya” daripada rokok iaitu satu dakwaan yang sering disebut yang telah dibantah. Artikel American Journal of Public Health 2020 oleh enam pakar kesihatan awam mendapati angka itu sudah lapuk, mengelirukan dan tidak sah.

Menjelang tahun 2021, bukti telah muncul yang mengaitkan ENDS dengan EVALI (kecederaan paru-paru yang dikaitkan dengan penggunaan produk e-rokok atau menghisap vape), keadaan yang serius dan kadangkala membawa maut. Penyakit berkaitan rokok sering mengambil masa beberapa dekad untuk muncul, merumitkan pemahaman orang ramai mengenai bahaya jangka panjang.

Industri ini juga gagal menangani penyalahgunaan produknya bagi penyampaian dadah terlarang. Bahan termasuk THC, fentanyl, methamphetamine, dan halusinogen sintetik telah dikesan dalam cecair vape. Di Malaysia, produk vape bercampur ganja telah dijual sejak tahun 2015, dan pada tahun 2023, vape “Magic Mushroom” didapati mengandungi koktel dadah sintetik.

Baru-baru ini dilaporkan bahawa kesan fentanyl telah dikesan dalam sistem kumbahan, dan kerajaan perlu bimbang, kerana ubat ini adalah 50 hingga 100 kali lebih kuat daripada morfin dan boleh digunakan untuk dicampurkan dengan cecair vape. Fentanyl sering dirujuk sebagai ‘ubat zombi’ dengan alasan yang kukuh, seperti yang terbukti dalam banyak klip video yang amat mengganggu pengguna yang tersedia di YouTube.

Kami menggesa kerajaan Malaysia untuk melaksanakan pengharaman menyeluruh terhadap semua produk merokok dan vape. Perkara-perkara ini adalah beban kesihatan awam yang semakin meningkat dan menimbulkan risiko serius untuk menyemarakkan lagi ketagihan dadah. Apa yang lebih membimbangkan lagi ialah ia kekal mudah diakses dalam talian yang sering memerlukan tidak lebih daripada mengklik butang untuk mengesahkan secara palsu bahawa pembeli berumur lebih dari 18 tahun.

Adalah lebih bijak untuk mengharamkan semua produk merokok dan vape sebelum pengguna menjadi penagih nikotin jangka panjang atau lebih teruk lagi, beralih kepada dadah lain.

 

 

Mohideen Abdul Kader
Presiden
Persatuan Pengguna Pulau Pinang (CAP)

Kenyataan Akhbar, 31 Mei 2025