Penggunaan Plastik Harian Faktor Krisis Mikroplastik Malaysia

Krisis mikroplastik yang semakin meningkat di Malaysia sebahagian besarnya disebabkan oleh diri sendiri, didorong oleh sisa domestik, amalan kitar semula yang lemah dan penggunaan plastik setiap hari, kata pakar.

Saintis marin Universiti Sains Malaysia, Profesor Datuk Dr Aileen Tan berkata isu itu bukan lagi risiko masa depan, tetapi krisis alam sekitar berterusan yang menjejaskan ekosistem marin dan makanan laut.

“Intinya ialah kita tidak menjangkakan kesan masa depan, kita sudah memerhatikannya.

“Mikroplastik menjejaskan kesihatan karang, mengubah rantaian makanan marin dan memasuki diet manusia.”

Beliau berkata kebanyakan mikroplastik di perairan Malaysia berasal dari negara ini, termasuk sisa salah urus, air larian sungai, pelepasan air sisa dan pecahan produk plastik harian.

Beliau memberi amaran bahawa pendedahan berterusan boleh meningkatkan tekanan ke atas ekosistem marin dan bekalan makanan laut, dengan kesan yang mungkin akan membina dari semasa ke semasa dan ditambah lagi dengan tekanan alam sekitar yang lain.

“Ini boleh menyebabkan kebimbangan yang semakin meningkat terhadap keselamatan dan kualiti makanan laut, yang mungkin menjejaskan keyakinan pengguna dan mata pencarian pantai.”

Pakar hal ehwal maritim Universiti Utara Malaysia, Dr Zaki Ahmad berkata Malaysia mesti bergerak melangkaui langkah reaktif dan menangani punca pencemaran plastik marin.

“Apa yang diperlukan ialah peralihan yang tegas ke arah strategi keseluruhan masyarakat, yang menggerakkan setiap lapisan fabrik sosioekonomi Malaysia dalam usaha yang diselaraskan dan berterusan.”

Beliau berkata penyelesaian dari negara lain tidak boleh digunakan secara tempatan tanpa pelarasan, menunjukkan perbezaan dalam tadbir urus dan konteks sosial.

“Pengajaran yang diambil dari tempat lain tidak boleh dipindahkan secara borong tanpa penyesuaian yang teliti kepada konteks domestik.”

Beliau berkata kesedaran alam sekitar perlu bermula lebih awal, menggesa pendidikan yang lebih kukuh dan penglibatan awam jangka panjang untuk mengurangkan pergantungan kepada plastik sekali guna.

“Sejak awal persekolahan, pelajar perlu dipupuk untuk memahami bukan sahaja kepentingan melindungi alam sekitar, tetapi juga kerapuhan dan keterkaitan ekosistem yang mengekalkan masa depan mereka.”

Kedua-dua pakar meminta pengurusan sisa yang lebih kukuh, sistem kitar semula yang lebih baik dan penyertaan awam yang lebih luas dalam mengurangkan pencemaran plastik.

Sumber: New Straits Times (18 April 2026)