Apakah kelemahan dalam Perjanjian Iklim COP28?

Orang ramai berdiri di atas pentas menjelang mesyuarat Pleno, selepas draf perjanjian rundingan dikeluarkan, pada Persidangan Perubahan Iklim Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu COP28 di Dubai, Emiriah Arab Bersatu, 13 Disember 2023. (Reuters/Amr Alfiky)

Beberapa negara di dunia ini telah mencapai satu perjanjian bersejarah di Sidang Kemuncak Iklim COP28 di Dubai untuk peralihan ekonomi global daripada bahan api fosil. Tetapi beberapa delegasi dan kumpulan alam sekitar mengatakan ia mengandungi kelemahan utama yang boleh mengekalkan minyak, gas dan arang batu mengalir selama-lamanya.

Menangkap Karbon

Salah satu daripadanya ialah kemasukan frasa yang menggesa bagi pengembangan penangkapan karbon dipercepatkan.

Penangkapan karbon ialah teknologi yang secara teorinya akan membolehkan pengguna gas, minyak dan arang batu mengekalkan pelepasan daripada sampai ke atmosfera dengan menangkapnya pada sumbernya, dan menyimpannya secara kekal di bawah tanah.

Ramai orang ragu-ragu mengenai penangkapan karbon. Ia mahal dan masih belum dibuktikan pada skala yang diperlukan untuk memberi kesan kepada perubahan iklim. Kumpulan alam sekitar memanggilnya bendera palsu yang mewajarkan penggerudian berterusan.

Sebaliknya, jika ia berhasil melepasinya, ia akan membolehkan pengeluaran dan penggunaan bahan api fosil yang berterusan, barangkali tanpa kesan iklim.

Perkara itu tidak menyenangkan bagi sesetengah negara terutamanya negara yang paling terdedah kepada kesan pemanasan.

“Kami diminta untuk menyokong teknologi yang boleh mengakibatkan tindakan yang menjejaskan usaha kami,” kata Anne Rasmussen, Perunding utama Gabungan Negara Kepulauan Kecil (Alliance of Small Island States).

Pakatan itu juga mendorong bagi mempercepatkan hidrogen karbon rendah yang biasanya bermaksud hidrogen yang dihasilkan dengan mengelektrolisis air dalam proses yang dikuasakan oleh sumber tenaga bersih seperti solar dan angin. Hampir semua ini tidak dibuat pada hari ini kerana ia sangat mahal.

Bahan Api Peralihan

Perjanjian itu juga termasuk garis yang sidang kemuncak itu “mengiktiraf bahawa bahan api peralihan boleh memainkan peranan dalam memudahkan peralihan tenaga sementara memastikan keselamatan tenaga.”

Apakah bahan api peralihan? Ia adalah bahan api fosil.

Utusan Khas Iklim Amerika Syarikat (AS), John Kerry berkata dalam sidang akhbar bahawa takrifannya mengenai bahan api peralihan ialah gas asli, yang dihasilkan sedemikian rupa sehingga pelepasan gas rumah hijaunya ditangkap semasa pengeluaran.

Beliau berkata bahawa semua peruntukan perjanjian COP28 perlu selaras dengan sasaran antarabangsa untuk mengehadkan pemanasan global kepada 1.5 C melebihi zaman praindustri.

“Ini bermakna mereka akan memainkan sama ada peranan terhad atau peranan sementara, sementara anda sebahagian besarnya menghapuskan bahan api fosil dalam sistem dalam tempoh masa tertentu,” katanya.

Pencinta alam sekitar tidak menyukainya. Mereka bimbang bahasa seperti ini akan menggalakkan pelaburan berterusan dalam pembangunan minyak dan gas.

Gas menjadi topik rumit sejak pencerobohan Rusia ke atas Ukraine pada tahun lepas, kerana Perang Ukraine telah mencetuskan peningkatan besar-besaran dalam import gas asli cecair AS dari Eropah.

Maaf, Sistem yang Mana?

Satu lagi bidang yang membimbangkan yang dibangkitkan oleh pemerhati ialah klausa yang menggesa pihak untuk beralih daripada bahan api fosil “dalam sistem tenaga” berbanding dengan seluruh ekonomi.

Ini, kata Rangkaian Penghapusan Pencemaran Antarabangsa (IPEN), menghantar isyarat bahawa sektor intensif tenaga lain seperti pengeluaran plastik dan petrokimia boleh terus bergantung kepada bahan api fosil.

Rundingan mengenai perjanjian berasingan mengenai pencemaran plastik berpecah mengenai sama ada negara perlu menangani pencemaran daripada bahagian pengeluaran kitaran hayat plastik, menarik tentangan daripada negara seperti Arab Saudi.

Menteri Luar Norway, Espen Barth Eide, memberitahu Reuters bahawa perjanjian itu bermakna “mungkin terdapat ruang kecil bagi bahan api fosil utama, tetapi itu akan berada dalam sektor yang sukar untuk dihentikan.”

Sumber: Reuters (15 Disember 2023)