Pencemaran Udara Sebab Utama Kanser Paru-paru Dalam Kalangan Bukan Perokok
Pencemaran udara yang semakin teruk di seluruh dunia menyebabkan kadar kanser paru-paru meningkat di mana-mana. Tinjauan di Taiwan, di mana majoriti kes baharu memberi kesan kepada bukan perokok, menawarkan pengajaran yang berkesan untuk seluruh dunia.
Kanser paru-paru dalam kalangan mereka yang tidak pernah merokok semakin meningkat di seluruh dunia. Dalam satu kajian di Amerika Syarikat (AS) terhadap 12,000 pesakit kanser paru-paru, bahagian orang yang tidak merokok meningkat daripada 8% kepada 15% dalam tempoh 20 tahun. Kajian British juga mendapati keputusan yang sama, dengan kohort yang tidak pernah merokok melonjak daripada 13% pada 2008 kepada 28% pada 2014.
Walaupun trend ini adalah pelbagai faktor, salah satu sebab utama ialah pencemaran udara, menurut Persatuan Antarabangsa bagi Kajian Kanser Paru-paru (IASLC). Pencemaran udara adalah “tembakau baharu,” kata Tedros Adhanom Ghebreyesus, Ketua Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO).
Salah satu punca terbesar ialah PM2.5 iaitu zarah bersaiz 2.5 mikron, atau kira-kira 30 kali lebih kecil daripada rambut manusia. Sama seperti asap rokok, zarah-zarah pencemaran kecil ini disedut jauh ke dalam paru-paru, merosakkan DNA di dalam sel, dan meningkatkan risiko kanser.
Setiap tahun, lebih 300,000 orang mati akibat kanser paru-paru akibat PM2.5, dan penyelidikan mencadangkan zarah-zarah pencemaran ini bukan sahaja memulakan kecacatan genetik yang menyebabkan kanser tetapi mendorong pembentukan tumor. Menurut kajian pada 2023 dalam jurnal Nature, PM2.5 menghasut sel-sel imun yang mengalir ke dalam paru-paru, dan mengakibatkan keradangan “membangkitkan” mutasi EGFR yang mencetuskan pertumbuhan sel yang tidak terkawal.
Udara di Taiwan mengandungi 4 kali ganda bilangan PM2.5 yang dianggap selamat menurut WHO, dengan sumber pencemaran udara bermula daripada pelepasan kenderaan kepada loji janakuasa arang batu hinggalah kepada kilang petrokimia. Itu tidak lagi mengambil kira jerebu toksik yang terapung dari China atau geografi pergunungan Taiwan yang memerangkap bahan pencemar, kata Kuan-Hsun Lian, Pakar bedah toraks di Hospital Cawangan Yunlin Universiti Nasional Taiwan (NTU).
Adakah kanser paru-paru berbeza pada mereka yang tidak pernah merokok? “Jika anda seorang perokok, anda boleh menganggap paru-paru anda sebagai beg guli putih, dan kanser adalah seperti meletakkan guli hitam di sana,” kata Daniel Boffa, Ketua pembedahan toraks di Yale. “Jenis kanser yang dihidapi oleh bukan perokok adalah lebih seperti meletakkan pasir hitam.” Daripada tempat yang jelas, ia cenderung menjadi sedikit kabur.
Perbezaan ini tidak selalu begitu ketara, tetapi mereka yang tidak pernah merokok mempunyai kelebihan kerana dalam separuh kes, kanser paru-paru mereka boleh dirawat dengan ubat yang tepat, berbanding 10% perokok.
Oleh itu, doktor boleh menyasarkan mutasi khusus dengan lebih baik dan menyekat pertumbuhan tumor pada mereka yang tidak pernah merokok, dan bukannya perlu bergantung pada teknik perubatan intensif yang kurang berkesan seperti kemoterapi, menurut Mong-Wei Lin, Naib ketua sekolah perubatan NTU.
Dengan ciri dan rawatan yang berbeza, “kanser paru-paru pada orang yang tidak pernah merokok perlu dianggap sebagai jenis penyakit yang berbeza,” katanya.
Dengan persepsi umum bahawa kanser paru-paru hanya disebabkan oleh menghisap rokok, mereka yang tidak pernah merokok selalunya tidak menyedari penyakit mereka sehingga peringkat terbaharu. Memandangkan paru-paru hampir tidak mempunyai hujung saraf, “gejala yang paling biasa dalam kanser paru-paru bukanlah gejala sama sekali,” kata Pan-Chyr Yang, Pakar pulmonologi dan bekas Presiden NTU.
Kerajaan Taiwan mengutamakan penyaringan, menyedari bahawa ia bukan sahaja peluang menyelamatkan nyawa tetapi juga menjimatkan wang.
Ketahuilah dengan lebih lanjut mengenai kaitan antara pencemaran udara dan kanser paru-paru, bagaimana kes berbeza bagi bukan perokok, dan mengapa saringan awal sangat penting di https://on.natgeo.com/4eu2Qa4.
– petikan yang disunting daripada National Geographic (20 Ogos 2024)